تفاوت کارت گرافیک مجزا و کارت گرافیک onboard

صبا مرادین

آذر 11, 1404

کارت‌های گرافیک اولین بار توسط شرکت IBM در سال ۱۹۸۱ میلادی طراحی و ساخته شد. کارت های گرافیک آنبرد به طور طبیعی توان پردازشی کمتری نسبت به کارت‌های گرافیک مجزا دارند و به همین دلیل برای اجرای بازی‌های سنگین یا فعالیت‌های حرفه‌ای مانند طراحی سه‌بعدی و رندرینگ مناسب نیستند.

یکی از ویژگی‌های مهم این نوع گرافیک‌ها، غیرقابل‌تعویض بودنشان است. به این معنا که امکان ارتقاء یا تعویض آن‌ها به راحتی وجود ندارد. با این حال، گرافیک‌های آنبرد در بازار تجهیزات شبکه مزایای قابل توجهی دارند. دوام بالاتر، احتمال خرابی کمتر و مصرف انرژی پایین‌تر از جمله ویژگی‌هایی هستند که آن‌ها را به گزینه‌ای پایدار و کم‌دردسر برای استفاده‌های روزمره تبدیل می‌کنند.

همین عوامل باعث می‌شوند این گرافیک‌ها برای تماشای فیلم، مرور وب و انجام کارهای سبک ایده‌آل باشند و تجربه‌ای مطمئن و بی‌دغدغه ارائه کنند. در ادامه به بررسی ” تفاوت کارت گرافیک مجزا و کارت گرافیک onboard” می پردازیم. با ما همراه باشید.

کارت گرافیک onboard چیست:

برای درک تفاوت میان کارت گرافیک مجزا و کارت گرافیک onboard، ابتدا باید با ماهیت آن‌ها آشنا شد. گرافیک آنبرد یا گرافیک مجتمع (Integrated)، به طور مستقیم درون پردازنده مرکزی سیستم قرار دارد و منابع خود را با CPU به اشتراک می‌گذارد. به همین دلیل، توان پردازشی آن محدودتر از کارت‌های گرافیک مجزا است و برای فعالیت‌های سبک طراحی شده است.

این نوع گرافیک معمولاً برای کارهای روزمره مانند مرور وب، استفاده از شبکه‌های اجتماعی، تماشای فیلم و کار با نرم‌افزارهای اداری مناسب است و مصرف انرژی پایینی دارد. همچنین، گرمای کمتری تولید می‌کند و نیاز به سیستم خنک‌کننده پیچیده ندارد، که باعث می‌شود سیستم‌های مجهز به گرافیک آنبرد، کم‌صداتر و پایدارتر باشند.

با این حال، فناوری گرافیک‌های مجتمع در سال‌های اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است. پردازنده‌های یکپارچه AMD با نام APU نمونه‌ای بارز از این پیشرفت هستند که حتی امکان اجرای برخی بازی‌های ویدیویی با تنظیمات گرافیکی پایین‌تر را نیز فراهم می‌کنند. علاوه بر AMD، اینتل نیز با نسل‌های جدید پردازنده‌های خود توانسته عملکرد گرافیکی مناسبی ارائه دهد و کاربران معمولی را از نیاز به کارت گرافیک مجزا بی‌نیاز کند.

به طور کلی، کارت گرافیک آنبرد گزینه‌ای اقتصادی، کم‌مصرف و کم‌دردسر برای کاربران روزمره است، اما محدودیت‌های خود را در پردازش‌های سنگین و حرفه‌ای دارد. این گرافیک‌ها برای کسانی که نیاز به سیستم سبک و پایدار دارند، انتخابی ایده‌آل و بدون دغدغه محسوب می‌شوند.

بیشتربخوانید: پردازنده سرور چیست و انتخاب CPU مناسب

مزایا کارت گرافیک onboard:

مزایای کارت گرافیک آنبرد فراتر از ظاهر ساده آن است. این گرافیک‌ها مصرف انرژی بسیار کمی دارند و به همین دلیل گرمای کمتری تولید می‌کنند، که باعث افزایش عمر مفید سایر قطعات سیستم می‌شود. از آنجایی که روی پردازنده مجتمع شده‌اند، نیاز به فضای اضافی در کیس یا لپ‌تاپ ندارند و برای دستگاه‌های کوچک و جمع‌وجور ایده‌آل هستند.

همچنین، هزینه خرید سیستم با گرافیک آنبرد کمتر است و برای انجام کارهای روزمره مثل وب‌گردی، تماشای ویدیو یا استفاده از نرم‌افزارهای اداری کاملاً کافی و مناسب هستند. نسل‌های جدید این گرافیک‌ها حتی توانایی اجرای بازی‌ها و نرم‌افزارهای سبک تولید محتوا را نیز دارند، بدون اینکه فشار زیادی به پردازنده وارد شود.

قیمت اقتصادی و مقرون‌به‌صرفه بودن
مصرف انرژی پایین و در نتیجه کاهش گرمای سیستم
افزایش طول عمر قطعات به دلیل فشار کمتر
عدم نیاز به فضای اضافه در کیس یا لپ‌تاپ (مناسب برای دستگاه‌های کوچک‌تر مانند اولترابوک‌ها)
کارایی مناسب برای فعالیت‌های روزمره مثل وب‌گردی، تماشای فیلم، ایمیل و نرم‌افزارهای اداری
پیشرفت در نسل‌های جدید و امکان اجرای برخی بازی‌ها و کارهای سبک تولید محتوا

معایب کارت گرافیک آنبرد:

کارت گرافیک آنبرد با وجود مزایای خود، محدودیت‌های قابل توجهی نیز دارد. مهم‌ترین ضعف آن توان پردازشی پایین است، به‌طوری که برای بازی‌های سنگین، طراحی سه‌بعدی حرفه‌ای یا رندرینگ قابل استفاده نیست. این گرافیک‌ها به حافظه اصلی سیستم وابسته‌اند، بنابراین فشار بیشتری به RAM و CPU وارد می‌کنند و در پردازش‌های سنگین کاهش کارایی ایجاد می‌شود. علاوه بر این، به دلیل یکپارچگی با پردازنده، امکان ارتقا یا تعویض جداگانه وجود ندارد و کاربران حرفه‌ای نمی‌توانند قدرت گرافیکی آن را بهبود دهند.

محدودیت جدی در توان پردازشی
عملکرد ضعیف در اجرای بازی‌های سنگین و پروژه‌های گرافیکی حرفه‌ای
وابستگی به پردازنده و حافظه اصلی سیستم (کاهش کارایی کلی در پردازش‌های سنگین)
عدم امکان ارتقا یا تعویض جداگانه

بیشتر بخوانید: راهنمای انتخاب CPU مناسب برای سرور

کارت گرافیک مجزا چیست:

تفاوت کارت گرافیک مجزا و کارت گرافیک onboard می توان به دارا بودن پردازنده گرافیکی مستقل و حافظه اختصاصی اشاره کرد، که باعث می‌شود توان پردازشی بسیار بالایی داشته باشند. این ویژگی آن‌ها را برای اجرای بازی‌های سنگین، شبیه‌سازی‌های پیچیده، طراحی سه‌بعدی، انیمیشن‌سازی و رندرینگ حرفه‌ای ایده‌آل می‌کند. علاوه بر قدرت پردازشی، کارت‌های مجزا امکان ارتقاء و تعویض دارند، بنابراین کاربران می‌توانند با گذر زمان و نیازهای جدید سیستم خود را به‌روز نگه دارند.

در بازار جهانی، انویدیا با محصولات متنوع و پیشرفته‌اش همچنان به عنوان پیشگام شناخته می‌شود، در حالی که AMD با تمرکز بر بهینه‌سازی مصرف انرژی و ارائه عملکرد قوی در قیمت مناسب، توانسته جایگاه خود را به سرعت تثبیت کند. بسیاری از گیمرها و طراحان حرفه‌ای بر اساس نوع نرم‌افزار و نیاز پردازشی، بین این دو برند انتخاب می‌کنند.

همچنین در مقایسه کارت گرافیک آنبورد و مجزا، در نظر داشته باشید کارت‌های گرافیک مجزا از نظر قابلیت‌های گرافیکی و پشتیبانی از فناوری‌های نوین مانند رهگیری پرتو (Ray Tracing)، هوش مصنوعی و شبیه‌سازی فیزیک، نسبت به گرافیک آنبرد بهره می برد و تجربه‌ای روان‌تر و با کیفیت‌تر در بازی‌ها و نرم‌افزارهای سنگین ارائه می‌دهند.

با این حال، مصرف انرژی و گرمای بیشتر، هزینه بالاتر و نیاز به سیستم خنک‌کننده مناسب، از چالش‌های استفاده از این کارت‌ها محسوب می‌شوند که هنگام انتخاب باید در نظر گرفته شوند.

مزایا کارت گرافیک مجزا:

کارت‌های گرافیک مجزا نسبت به گرافیک‌های آنبرد قدرت پردازشی بسیار بالاتری دارند و برای اجرای بازی‌های سنگین، نرم‌افزارهای طراحی سه‌بعدی و رندرینگ حرفه‌ای ایده‌آل هستند. این کارت‌ها قابلیت ارتقاء و تعویض دارند، بنابراین می‌توانند نیازهای آینده کاربران را به راحتی پوشش دهند.

علاوه بر این، کارت‌های گرافیک مجزا معمولاً دارای حافظه اختصاصی و سیستم خنک‌کننده مستقل هستند، که باعث اجرای روان‌تر برنامه‌ها و کاهش فشار روی پردازنده مرکزی می‌شود. به طور کلی، این کارت‌ها برای کاربران حرفه‌ای، گیمرها و طراحان گرافیک گزینه‌ای بسیار مناسب و منعطف به شمار می‌روند.

ارائه قدرت پردازشی بسیار بالاتر نسبت به گرافیک‌های آنبرد
اجرای روان و باکیفیت بازی‌های ویدیویی سنگین با جزئیات گرافیکی بالا
مناسب برای کارهای حرفه‌ای مانند تدوین ویدیو، ویرایش پیشرفته عکس، طراحی سه‌بعدی و مدل‌سازی
برخورداری از حافظه اختصاصی (VRAM) که فشار کمتری به پردازنده و رم اصلی سیستم وارد می‌کند
قابلیت ارتقا و تعویض مستقل بر اساس نیاز کاربر

معایب کارت گرافیک مجزا:

کارت‌های گرافیک مجزا با وجود قدرت بالا، معایبی نیز دارند. این کارت‌ها معمولاً مصرف انرژی بیشتری دارند و به سیستم خنک‌کننده قوی نیازمندند، که می‌تواند منجر به تولید گرمای بیشتر و افزایش صدای فن شود. علاوه بر این، هزینه خرید و نگهداری آن‌ها نسبت به گرافیک‌های آنبرد بالاتر است و در صورت خرابی، تعمیر یا تعویضشان پیچیده‌تر و پرهزینه خواهد بود. همچنین، نصب و راه‌اندازی کارت‌های مجزا برای کاربران مبتدی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، زیرا نیاز به آگاهی از سازگاری سخت‌افزاری و نرم‌افزاری دارد.

هزینه خرید بالا در مقایسه با گرافیک‌های مجتمع
مصرف انرژی زیاد و نیاز به پاور قدرتمندتر
تولید گرمای بیشتر که نیازمند سیستم خنک‌کننده قوی‌تری است
ابعاد بزرگ‌تر برخی مدل‌ها که امکان استفاده آن‌ها در تمام کیس‌ها را محدود می‌کند
نیاز به توجه به سازگاری با مادربرد و سایر قطعات هنگام انتخاب و نصب

بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع کارت گرافیک

چرا گرافیک onboard طراحی شد؟

ایده ساخت گرافیک آنبرد به این دلیل شکل گرفت که کاربران برای انجام کارهای ساده و روزمره نیازی به کارت‌های گرافیکی قدرتمند و گران‌قیمت نداشته باشند. درست مثل این است که برای بریدن یک میوه کوچک، به جای استفاده از اره برقی، تنها به یک چاقوی کوچک و کاربردی نیاز داریم. این انتخاب هم کم‌هزینه‌تر است و هم کارآمدتر.

به همین دلیل است که امروزه تقریباً تمام لپ‌تاپ‌ها و بسیاری از سیستم‌های دسکتاپ، حتی مدل‌های حرفه‌ای مخصوص بازی یا رندرینگ، علاوه بر کارت گرافیک مجزا، یک گرافیک آنبرد هم دارند. هدف این است که برای کارهای سبک مثل وب‌گردی، تماشای فیلم یا انجام امور اداری، سیستم مجبور به استفاده از کارت گرافیک مجزا (و پرمصرف) نباشد و بتواند با همان پردازنده گرافیکی مجتمع کار را به‌راحتی انجام دهد. در واقع وجود گرافیک آنبرد یک مزیت مهم است. چون باعث صرفه‌جویی در انرژی و افزایش بهره‌وری سیستم می‌شود. اما زمانی که به قدرت بیشتری نیاز باشد، کارت گرافیک مجزا وارد عمل خواهد شد و تفاوت این دو کاملاً قابل درک خواهد بود.

انواع گرافیک onboard:

دو شرکت بزرگ و شناخته‌شده در دنیا، یعنی Intel و AMD، اصلی‌ترین تولیدکنندگان پردازنده و به تبع آن گرافیک‌های مجتمع (Onboard) به شمار می‌روند. هر کدام از این کمپانی‌ها طیف گسترده‌ای از گرافیک‌های آنبرد را متناسب با پردازنده‌های خود ارائه کرده‌اند.

گرافیک‌های آنبرد اینتل (Intel HD / UHD Graphics)

این سری گرافیک‌ها به صورت مستقیم روی پردازنده‌های اینتل قرار دارند و در پردازنده‌های مختلف خانواده Core مانند i3، i5، i7 و i9 به کار می‌روند. این گرافیک‌ها معمولاً عملکرد روان و پایداری داشته و در دماهای متعادل کار می‌کنند. چند نمونه از آن‌ها عبارتند از:

Intel HD Graphics 520: مورد استفاده در پردازنده‌های نسل ششم اینتل
Intel HD Graphics 620: به‌کاررفته در پردازنده‌های نسل هفتم
Intel UHD Graphics 630: تعبیه‌شده در پردازنده‌های نسل نهم، از جمله Core i9
Intel UHD Graphics 750: قرار گرفته روی پردازنده‌های نسل دهم اینتل، مانند Core i9

این گرافیک‌ها گرچه برای کارهای سنگین طراحی نشده‌اند، اما برای امور روزمره، استفاده‌های اداری و حتی برخی بازی‌ها در سطح پایه، کارایی مناسبی ارائه می‌دهند.

بیشتربخوانید: مقایسه پردازنده های Intel و AMD

انواع کارت گرافیک مجزا:

کارت‌های گرافیک مجزا توسط دو برند اصلی NVIDIA و AMD تولید می‌شوند که هر کدام سری‌ها و مدل‌های متنوعی را متناسب با نیاز کاربران مختلف عرضه کرده‌اند.

کارت گرافیک‌های NVIDIA:

کارت گرافیک NVIDIA به عنوان پیشتاز این حوزه، کارت‌های خود را در چندین سری تولید می‌کند:

GeForce: محبوب‌ترین سری مخصوص گیمینگ، از مدل‌های اقتصادی گرفته تا کارت‌های بالارده
Quadro : ویژه طراحان سه‌بعدی، مهندسان و متخصصان رندرینگ حرفه‌ای.
Tesla / Data Center GPUs: طراحی‌شده برای مراکز داده، یادگیری ماشین و پردازش‌های سنگین علمی.

کارت گرافیک‌های AMD:

AMD نیز رقیب جدی انویدیا است و کارت‌های متنوعی تولید می‌کند:

Radeon RX: تمرکز بر گیمرها، با مدل‌هایی متناسب برای بازی‌های سبک تا حرفه‌ای.
Radeon Pro: مخصوص کارهای مهندسی، گرافیک سه‌بعدی، تدوین و نرم‌افزارهای حرفه‌ای.
Instinct GPUs: کارت‌های قدرتمند برای محاسبات ابری، یادگیری عمیق و کارهای سروری.

به طور کلی، کارت‌های گرافیک مجزا بسته به نیاز، به دو دسته اصلی گیمینگ و حرفه‌ای تقسیم می‌شوند. مدل‌های گیمینگ بر اجرای بازی‌ها و تجربه بصری تمرکز دارند، در حالی که کارت‌های حرفه‌ای برای رندرینگ، طراحی‌های سنگین و پردازش‌های علمی بهینه شده‌اند.

چطور متوجه شویم سیستم کارت گرافیک onboard دارد؟

راه‌های مختلفی برای تشخیص وجود گرافیک آنبرد در سیستم وجود دارد:

بررسی پورت‌های پشت کیس:
در کامپیوترهای دسکتاپ، اگر محل اتصال کابل مانیتور نزدیک به پورت‌های USB، کیبورد یا موس باشد، این نشانه وجود گرافیک مجتمع روی مادربرد است. همچنین می‌توانید بررسی کنید که اسلات کارت گرافیک خالی است یا کارت گرافیک مجزا به آن متصل شده است.
بررسی سیستم عامل در لپ‌تاپ یا دسکتاپ:

روی دسکتاپ راست‌کلیک کرده و به Control Panel یا Settings کارت گرافیک بروید تا کارت‌های موجود را ببینید.

همچنین می‌توانید از Device Manager استفاده کنید:

منوی Start را باز کنید و «Device Manager» را جستجو کنید.

وارد بخش Display Adapters شوید.

در این قسمت لیست تمام کارت‌های گرافیکی نصب‌شده روی سیستم نمایش داده می‌شود و می‌توانید ببینید سیستم از گرافیک آنبرد استفاده می‌کند یا کارت گرافیک مجزا.

با این روش‌ها به راحتی می‌توان تشخیص داد که سیستم شما برای پردازش گرافیکی از کارت گرافیک مجزا یا کارت گرافیک onboard استفاده می‌کند.

نتیجه‌گیری:

علاوه بر این، وجود گرافیک آنبرد در لپ‌تاپ‌ها و دسکتاپ‌های امروزی، حتی در دستگاه‌های حرفه‌ای و گیمینگ، امکان استفاده بهینه از منابع سیستم را فراهم می‌کند؛ به طوری که در فعالیت‌های سبک، نیازی به بکارگیری کارت گرافیک مجزا نباشد و عمر قطعات و مصرف انرژی کاهش یابد.

این کارت‌ها امکان تجربه بصری پیشرفته، اجرای بازی‌های پرجزئیات و انجام کارهای تخصصی را فراهم می‌کنند، اما هزینه خرید، مصرف انرژی و گرمای تولیدی آن‌ها بیشتر است و نیاز به سیستم خنک‌کننده و پاور قدرتمند دارند. همچنین ابعاد برخی کارت‌های رده‌بالا محدودیت‌هایی در نصب روی همه کیس‌ها ایجاد می‌کند.

به طور کلی، در خصوص تفاوت کارت گرافیک مجزا و کارت گرافیک onboard می‌توان گفت که گرافیک آنبرد و گرافیک مجزا مکمل یکدیگر هستند و هر کدام کاربرد مشخص خود را دارند. برای کاربرانی که نیازهای گرافیکی روزمره و سبک دارند، گرافیک آنبرد کفایت می‌کند و تجربه‌ای کم‌هزینه و بهینه ارائه می‌دهد.

اما برای کاربرانی که قصد دارند به سطح حرفه‌ای و سنگین پردازش گرافیکی برسند، کارت گرافیک مجزا یک ضرورت است. انتخاب درست میان این دو نوع گرافیک، باعث بهره‌وری بیشتر، صرفه‌جویی در هزینه و انرژی، و تجربه بهتر از سیستم می‌شود و اهمیت شناخت ویژگی‌ها و محدودیت‌های هر نوع گرافیک را دوچندان می‌کند.

در نهایت، شناخت تفاوت‌ها و توانایی‌های هر نوع کارت گرافیک به کاربران این امکان را می‌دهد که با توجه به نیاز واقعی خود، تصمیمی آگاهانه و اقتصادی اتخاذ کنند و بهترین عملکرد را از سیستم خود دریافت کنند.

خرید انواع کارت گرافیک از مسترشبکه بزرگترین فروشگاه اینترنتی تجهیزات شبکه با گارانتی معتبر