تفاوت کابل فیبر نوری خاکی و دفنی OBFC و OBUC

صبا مرادین

دی 30, 1404

فیبر نوری از ستون‌های اصلی دنیای ارتباطات مدرن است. فناوری‌ای که با افزایش چشمگیر سرعت انتقال داده، شکل زندگی دیجیتال را دگرگون کرده است. دسترسی گسترده، پایداری بالا و پهنای باند قابل‌توجه باعث شده این نوع ارتباط به انتخاب اول بسیاری از زیرساخت‌های ارتباطی تبدیل شود.

در میان انواع کابل‌های فیبر نوری، کابل‌های مخصوص فضای باز یا Outdoor جایگاه ویژه‌ای دارند. این کابل‌ها برای تحمل شرایط محیطی سخت طراحی شده‌اند و بسته به محل نصب، در مدل‌ها و ساختارهای متنوعی تولید می‌شوند.

یکی از پرکاربردترین نمونه‌ها در این دسته، کابل فیبر نوری خاکی است که نقش مهمی در پروژه‌های زیرساختی ایفا می‌کند. در این مطلب، به ” تفاوت کابل فیبر نوری خاکی و دفنی OBFC و OBUC ” می ‌پردازیم. تفاوت‌هایی که دانستن آن‌ها برای انتخاب درست کابل، حیاتی است.

معرفی کابل فیبر نوری:

کابل فیبر نوری Fiber Optic Cable نوعی کابل ارتباطی پیشرفته است که از رشته‌هایی شفاف با ماهیتی شبیه شیشه یا پلاستیک ساخته می‌شود و وظیفه انتقال داده را از طریق نور بر عهده دارد. این فناوری به‌عنوان نسل نوین کابل‌های شبکه شناخته می‌شود و در مقایسه با کابل‌های سنتی، جهشی بزرگ در سرعت انتقال اطلاعات و ظرفیت پهنای باند ایجاد کرده است.

در کابل‌های فیبر نوری، داده‌ها به‌صورت سیگنال‌های نوری کدگذاری شده و از طریق یک مسیر شفاف منتقل می‌شوند. روشی که دقت و سرعت انتقال را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. فیبرنوری از الیاف بسیار نازک، شفاف و در عین حال انعطاف‌پذیر تشکیل شده است که قطر آن‌ها اندکی بیشتر از موی انسان است.

این الیاف دارای هسته داخلی برای عبور نور و لایه‌های محافظی مانند روکش سیلیسی هستند که از سیگنال‌ها در برابر آسیب‌های فیزیکی محافظت می‌کنند. به دلیل ساختار نوری، این کابل‌ها تحت تأثیر نویز و میدان‌های الکترومغناطیسی قرار نمی‌گیرند. ویژگی‌ای که آن‌ها را برای انتقال پایدار داده در مسافت‌های طولانی بسیار مناسب می‌سازد.

از نظر تاریخی، توسعه فناوری فیبرنوری به پژوهش‌های دکتر چارلز کوئن کائو، دانشمند انگلیسی، در اواخر دهه 1960 بازمی‌گردد. نخستین نمونه‌های کابل فیبر نوری توانایی انتقال سیگنال‌های تلفن و تلویزیون را تنها در فاصله‌ای حدود 19 متر داشتند. با این حال، پیشرفت‌های علمی در دهه 1970 و بهبود ساختار کابل‌ها باعث شد این مسافت به بیش از 800 متر افزایش یابد. نقطه عطفی که مسیر توسعه شبکه‌های ارتباطی پرسرعت امروزی را هموار کرد.

کابل فیبر نوری خاکی:

در این مقاله، منظور از کابل خاکی همان “کابل فیبر نوری ژله‌فیلد” است. کابل فیبر نوری خاکی در دسته کابل‌های Outdoor قرار می‌گیرد و به‌طور ویژه برای محافظت از فیبرهای نوری در شرایط سخت محیطی و عملیاتی طراحی شده است. مزیت مهم این نوع کابل آن است که برای نصب، نیازی به بستر‌سازی یا کانال‌کشی ندارد و می‌تواند مستقیماً در خاک مورد استفاده قرار گیرد.

کابل فیبر نوری خاکی به دلیل برخورداری از یک لایه ژله‌ای چسبناک در ساختار خود، مانع نفوذ رطوبت، آب و عوامل مخرب محیطی به فضای داخلی کابل می‌شود و از آسیب دیدن تارهای نوری جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، این کابل مقاومت بالایی در برابر فشار، کشش مکانیکی و حتی جویده شدن توسط حشرات و جوندگان دارد و به همین دلیل گزینه‌ای قابل‌اعتماد برای پروژه‌های زیرساختی محسوب می‌شود.

انواع کابل فیبر نوری خاکی:

در دنیای فیبر نوری، حرف دوم در نام اختصاری کابل، نشان‌دهنده محل نصب آن است. کابل‌های فیبر نوری خاکی یا Direct Buried به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بدون نیاز به لوله یا داکت محافظ، مستقیماً در زیر خاک دفن شوند. این کابل‌ها به دلیل قرارگیری در معرض فشار خاک، رطوبت و موجودات موذی، ساختاری بسیار مقاوم‌تر از کابل‌های معمولی دارند.

وقتی از لوله یا داکت استفاده می‌شود، نام کابل تغییر می‌کند. اگر کابل را داخل داکت یا کانال قرار دهید، به آن «کابل فیبر نوری کانالی» گفته می‌شود.

به‌طور کلی کابل‌ فیبر نوری خاکی بر اساس ساختار داخلی و نوع حفاظت به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

۱. کابل فیبر نوری ژله‌دار خاکی (OBFC)

این نوع کابل متداول‌ترین نوع برای دفن مستقیم در زمین است.

ساختار: فضای بین تارهای نوری با یک نوع ژل مخصوص (Thixotropic Gel) پر شده است.
مزیت: این ژل هم به عنوان ضربه‌گیر عمل می‌کند و هم از نفوذ رطوبت به داخل هسته فیبر در صورت آسیب دیدن روکش جلوگیری می‌کند.
نام اختصاری: OBFC مخفف Optical Buried Filled Cable.

۲. کابل فیبر نوری خشک خاکی (OBUC)

این کابل برخلاف مدل قبلی فاقد ژله است و از مواد خشک برای مقابله با رطوبت استفاده می‌کند.

ساختار: به جای ژله، از نوارها و نخ‌های جذب‌کننده رطوبت (Swellable Tape) استفاده می‌شود که در صورت ورود آب، متورم شده و سدی در برابر پیشروی آن ایجاد می‌کنند.
مزیت: وزن کمتر، سهولت در نصب و تمیز بودن هنگام کار (عدم نیاز به پاک کردن ژله).
نام اختصاری: OBUC مخفف Optical Buried Unfilled Cable.

کابل‌ فیبر نوری خاکی OBFC:

OBFC مخفف عبارت Optical Buried Filled Cable است که به معنی «کابل فیبر نوری خاکی ژله‌فیلد» می‌باشد. این نوع کابل‌ها به‌طور ویژه برای نصب در فضاهای بیرونی طراحی شده‌اند و معمولاً در پروژه‌هایی مورد استفاده قرار می‌گیرند که نیاز به انتقال داده در مسافت‌های طولانی، با پایداری و امنیت بالا وجود دارد. به همین دلیل، کابل‌ فیبر نوری خاکی OBFC یکی از گزینه‌های رایج در زیرساخت‌های مخابراتی و شبکه‌های گسترده محسوب می‌شوند.

ساختار کابل فیبر نوری خاکی (ژله فیلد) بر پایه لوزتیوب طراحی شده است؛ لوزتیوب‌ها ساختاری غیر فلزی و عمدتاً پلاستیکی دارند، که نقش مهمی در محافظت از فیبرها ایفا می‌کنند. تعداد تارهای نوری در کابل‌های OBFC متغیر است و همین موضوع باعث تفاوت در قطر، وزن و کاربرد این کابل‌ها می‌شود.

کابل‌های فیبر نوری خاکی معمولا دارای دو لایه روکش هستند که در میان آن‌ها یک نوار محافظ استیل کروگیت دندان‌اره‌ای قرار می‌گیرد. این نوار وظیفه محافظت کابل در برابر خطرات ناشی از جوندگان را بر عهده دارد. روکش داخلی اغلب از جنس پلی‌اتیلن نرم (LDPE) و روکش بیرونی از پلی‌اتیلن سخت (HDPE) ساخته می‌شود.

علاوه بر این، سطح خارجی کابل با ماده‌ای ژله‌ای و چسبناک پوشانده شده است که نقش سد محافظ را در برابر نفوذ آب و رطوبت ایفا می‌کند و دوام کابل را در شرایط دفنی و خاکی به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله ” انواع کابل فیبرنوری و کاربرد آن ” را از سایت تخصصی مجله مسترشبکه مطالعه نمایید.

ویژگی‌های اصلی کابل OBFC:

کابل‌های OBFC در ساختار خود دارای ژله جاذب رطوبت هستند. این ژله نقش مهمی در محافظت از تارهای فیبر نوری ایفا می‌کند، به‌طوری‌که در صورت نفوذ آب به داخل کابل، از رسیدن رطوبت به هسته‌های فیبر جلوگیری کرده و مانع از آسیب‌دیدگی و افت کیفیت انتقال سیگنال می‌شود.

این کابل‌ها معمولاً در ظرفیت‌های مختلفی تولید می‌شوند و به‌صورت رایج در مدل‌های 12-2-48 عرضه می‌گردند. همچنین بسته به نیاز پروژه، امکان تولید آن‌ها با تعداد کور بالاتر، حتی تا 144 کور نیز وجود دارد که این موضوع انعطاف‌پذیری بالایی در طراحی شبکه فراهم می‌کند.

در دنیای کابل‌های فیبر نوری، زره (Armor) به لایه‌ای گفته می‌شود که معمولاً از جنس نوار فولادی دندان‌اره‌ای (Corrugated Steel Tape) است. (در تصویر بالا به رنگ سبز نمایش داده شده است.) علت استفاده از Armor این است که چون مستقیماً در خاک قرار می‌گیرند، باید در برابر فشار وزن خاک، سنگ‌های تیز و مهم‌تر از همه، جویدن جوندگان (مثل موش و موریانه) مقاوم باشند. بدون این لایه فولادی، کابل در مدت کوتاهی زیر خاک از بین می‌رود.

نکته: یک اشتباه رایج در بازار تجهیزات شبکه این است که، بسیاری از افراد به کابل‌های خاکی (OBFC/OBUC) به اشتباه کابل «زره‌دار» می‌گویند و کابل‌های کانالی را «بدون زره» می‌نامند. در حالی که کابل‌های هوایی (مثل OSSC یا GYTC8S) هم می‌توانند زره داشته باشند. بنابراین بهتر است همیشه بر اساس محل نصب (خاک، داکت یا هوا) کابل را انتخاب کنید.

مزایای کابل فیبر نوری OBFC:

حفاظت عالی در برابر رطوبت: وجود ژله جاذب رطوبت در داخل کابل، مانع نفوذ آب و رطوبت به تارهای نوری می‌شود.
مناسب برای محیط‌های مرطوب: بهترین گزینه برای خاک‌های مرطوب یا مناطقی که احتمال نفوذ آب بالا است.
مقاومت در برابر فشار مکانیکی و جوندگان: ژله و ساختار کروگیت باعث می‌شوند کابل در برابر فشار، کشش و جویده شدن توسط حیوانات مقاوم باشد.
دوام طولانی مدت: حفاظت داخلی از فیبرها باعث طول عمر بالای کابل می‌شود.

معایب کابل فیبر نوری OBFC:

نصب پیچیده‌تر: ژله داخلی باعث می‌شود برش، آماده‌سازی و فیوژن تارها زمان‌بر و نیازمند دقت بیشتری باشد.
تمیزکاری دشوار: در صورت نیاز به فیوژن، پاک کردن ژله از فیبرها می‌تواند فرآیندی کثیف و نیازمند حلال‌های ویژه باشد.
وزن و ضخامت بیشتر: حضور ژله باعث افزایش قطر و وزن کابل نسبت به OBUC می‌شود.

کابل فیبر نوری خاکی OBUC:

OBUC مخفف عبارت Optical Buried Unfilled Cable است که به “کابل فیبر نوری خشک خاکی” اشاره دارد. این نوع کابل از نظر کاربرد کلی و ساختار مکانیکی شباهت زیادی به کابل‌های OBFC دارد و برای استفاده در محیط‌های بیرونی و دفنی طراحی شده است. با این حال، تفاوت اصلی کابل OBUC در شیوه محافظت از تارهای فیبرنوری در برابر نفوذ رطوبت و آب نهفته است که آن را به گزینه‌ای متفاوت و کاربردی در بسیاری از پروژه‌ها تبدیل می‌کند.

نوار آب‌بند کابل فیبر نوری (Water blocking tape)، ماده‌ای خشک و متورم‌شونده در برابر آب است که به طور گسترده در صنعت کابل نوری مورد استفاده قرار می‌گیرد. عملکرد نوار آب‌بند در آب‌بندی، ضد آب کردن، ضد رطوبت کردن و محافظت بافر در کابل‌های نوری توسط مردم شناخته شده است. انواع و عملکرد آن با توسعه کابل‌های نوری به طور مداوم بهبود یافته و تکمیل شده است.

این مجموعه شامل پلیمرهای پودری متورم‌شونده و ضدآب است که از نفوذ آب به انواع کابل‌ها جلوگیری کرده و عملکرد آن‌ها را حفظ می‌کند. همچنین محصولات ارائه‌شده شامل پلیمرهای قابل‌استفاده مستقیم در کابل، ترکیبات پرکننده‌ی ضدآب، و پلیمرهای فوق‌جاذب برای تولید نوارها و نخ های متورم‌شونده می‌باشد.

ویژگی‌های اصلی کابل OBUC:

در ساختار کابل‌ فیبر نوری OBUC به‌جای استفاده از ژله، از نخ‌ها و نوارهای جاذب رطوبت بهره گرفته می‌شود. این مواد در حالت عادی کاملا خشک هستند، اما به محض ورود آب یا رطوبت به داخل کابل، شروع به جذب آن کرده و با متورم شدن، مسیر حرکت آب را مسدود می‌کنند. این عملکرد باعث می‌شود تارهای فیبر نوری در برابر آسیب‌های ناشی از رطوبت محافظت شوند.

استفاده از نخ و نوار جاذب رطوبت مزایای قابل توجهی دارد. برخلاف ژله، این مواد باعث ایجاد کثیفی، نشت یا مشکلات ناشی از تغییرات شیمیایی در طول زمان نمی‌شوند و شرایط پایدارتری را برای کابل فراهم می‌کنند.

به‌کارگیری روش محافظت خشک در کابل فیبر نوری دفنی OBUC موجب می‌شود فرآیند نصب، آماده‌سازی و عملیات فیوژن بسیار ساده‌تر و تمیزتر از کابل‌های OBFC یا ژله‌فیلد انجام شود. این ویژگی علاوه بر کاهش زمان اجرا، باعث افزایش دقت و سهولت در اجرای پروژه‌های فیبر نوری می‌گردد.

مزایای کابل فیبر نوری OBUC:

نصب آسان و سریع‌تر: استفاده از نخ و نوار جاذب رطوبت خشک به جای ژله، فرآیند نصب را ساده و تمیز می‌کند.
نگهداری و تعمیر راحت‌تر: بدون ژله، آماده‌سازی تارها برای فیوژن و تعمیر کابل به مراتب ساده‌تر است.
حفاظت کافی در برابر رطوبت: سیستم خشک‌کننده متورم شونده در مواجهه با آب، مسیر نفوذ رطوبت را می‌بندد.
وزن کمتر و انعطاف‌پذیری بیشتر: کابل سبک‌تر و انعطاف‌پذیرتر است و مدیریت آن در پروژه‌های بزرگ آسان‌تر انجام می‌شود.

معایب کایل فیبر نوری OBUC:

حفاظت کمتر در برابر آب دائمی: در شرایط آب‌گرفتگی شدید یا مداوم، میزان محافظت کمتر از ژله OBFC است.
مقاومت پایین‌تر در برابر فشار شدید یا ضربه مستقیم: نسبت به OBFC، در شرایط فشار یا ضربه شدید مقاومت کمتر دارد.
هزینه بالاتر در بعضی مدل‌ها: به دلیل فناوری جاذب رطوبت خشک و مواد ویژه، برخی مدل‌های OBUC ممکن است نسبت به نمونه‌های OBFC هزینه بیشتری داشته باشند.

بیشتر بخوانید: کابل فیبر نوری و هرآنچه در رابطه با آن باید بدانید به همراه ویدئو و پادکست

تفاوت کابل فیبر نوری خاکی و دفنی OBFC و OBUC:

کابل‌های فیبر نوری OBFC و OBUC هر دو در دسته کابل‌های بیرونی و دفنی قرار می‌گیرند و برای نصب مستقیم در خاک و شرایط محیطی سخت طراحی شده‌اند. با این حال، تفاوت‌های مهمی در ساختار داخلی، شیوه مقابله با رطوبت و سهولت نصب دارند که شناخت آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب کابل مناسب پروژه دارد.

تفاوت در روش محافظت در برابر آب و رطوبت:

اصلی‌ترین تفاوت میان این دو کابل به نحوه جلوگیری از نفوذ آب بازمی‌گردد. در کابل‌های OBFC از ماده‌ای ژله‌ای و چسبناک درون لوزتیوب‌ها و فضای داخلی کابل استفاده می‌شود. این ژله مانند یک سد عمل کرده و اجازه نمی‌دهد آب یا رطوبت به تارهای نوری برسد. همین ویژگی باعث شده OBFC در محیط‌های بسیار مرطوب یا مستعد نفوذ آب، عملکرد قابل اعتمادی داشته باشد.

در مقابل، کابل‌های OBUC فاقد ژله هستند و به‌جای آن از نخ‌ها و نوارهای جاذب رطوبت خشک بهره می‌برند. این مواد در حالت عادی خشک‌اند اما هنگام تماس با آب متورم می‌شوند و مسیر نفوذ رطوبت را مسدود می‌کنند. این فناوری بدون ایجاد آلودگی، همان سطح محافظت را فراهم می‌کند.

تفاوت در نصب و عملیات اجرایی:

وجود ژله در کابل‌های OBFC اگرچه مزیت حفاظتی محسوب می‌شود، اما در زمان نصب و فیوژن، عملیات را دشوارتر می‌کند. تمیزکاری فیبرها زمان‌بر است و در برخی موارد به مواد شوینده نیاز دارد. به همین دلیل، اجرای پروژه با این کابل‌ها به دقت و زمان بیشتری احتیاج دارد.

در سوی دیگر، کابل‌های OBUC به دلیل ساختار خشک، فرآیند نصب ساده‌تر و تمیزتری دارند. نبود ژله باعث می‌شود عملیات برش، آماده‌سازی و فیوژن با سرعت بالاتر و خطای کمتر انجام شود، موضوعی که در پروژه‌های بزرگ اهمیت زیادی دارد.

تفاوت در ساختار کلی کابل:

هر دو کابل از نظر ساختار مکانیکی شباهت‌های زیادی دارند. استفاده از لوزتیوب، روکش‌های پلی‌اتیلنی مقاوم و نوار استیل کروگیت برای مقابله با فشارهای مکانیکی و حمله جوندگان در هر دو مدل رایج است. تفاوت اصلی در مواد محافظ رطوبتی است؛ جایی که OBFC به ژله متکی است و OBUC به فناوری خشک جاذب آب.

تفاوت در کاربرد و شرایط استفاده:

کابل‌های OBFC بیشتر در پروژه‌هایی استفاده می‌شوند که کابل برای مدت طولانی در خاک‌های مرطوب یا مناطق با سطح آب بالا دفن می‌شود و حداکثر حفاظت در برابر نفوذ آب اولویت اصلی است. در مقابل، کابل‌های OBUC گزینه‌ای مناسب برای پروژه‌هایی هستند که علاوه بر مقاومت محیطی، سهولت نصب، نگهداری و تمیزی اجرا اهمیت بیشتری دارد.

نتیجه گیری:

کابل‌های فیبر نوری خاکی و دفنی، به‌ویژه مدل‌های OBFC و OBUC، هر دو برای نصب در محیط‌های بیرونی و دفن در خاک طراحی شده‌اند، اما تفاوت‌های اساسی در ساختار داخلی و روش محافظت از فیبرها دارند. کابل OBFC که به کابل خاکی ژله‌فیلد معروف است، با وجود لایه ژله‌ای داخلی، حفاظت بسیار بالایی در برابر نفوذ آب و رطوبت ارائه می‌دهد و گزینه‌ای ایده‌آل برای نصب مستقیم در خاک‌های مرطوب و محیط‌های چالش‌برانگیز است. این کابل علاوه بر مقاومت در برابر فشار، کشش و جوندگان، دوام بالایی دارد، هرچند نصب و آماده‌سازی آن به دلیل وجود ژله نسبتا زمان‌بر و نیازمند دقت بیشتری است.

در مقابل، کابل OBUC یا کابل دفنی خشک، به جای ژله از نخ و نوارهای جاذب رطوبت خشک استفاده می‌کند که هنگام تماس با آب متورم شده و مسیر نفوذ رطوبت را مسدود می‌کند. این طراحی باعث می‌شود نصب آن سریع‌تر، تمیزتر و نگهداری آن آسان‌تر باشد، هرچند در شرایط آب‌گرفتگی شدید سطح محافظت آن کمتر از OBFC است. در نهایت، انتخاب بین این دو نوع کابل به شرایط محیطی و اولویت‌های پروژه بستگی دارد.

اگر حفاظت حداکثری و دوام طولانی‌مدت اهمیت دارد، OBFC انتخاب مناسب‌تری است، اما اگر نصب سریع، نگهداری آسان و محیط کار تمیز اولویت دارد، OBUC گزینه عملی‌تر و کارآمدتری محسوب می‌شود. هر دو کابل با طراحی مقاوم و قابلیت دفن در خاک، امکان ایجاد شبکه‌های فیبر نوری پایدار و مطمئن را فراهم می‌کنند.

شما میتوانید از مسترشبکه بزرگترین فروشگاه اینترنتی تجهیزات شبکه انواع کابل های فیبر نوری را با بهترین قیمت و کیفیت خریداری نمایید.