نحوه راه اندازی نرم افزار Netinstall در میکروتیک

این مقاله در تاریخ 17 آبان 1401 نوشته و در تاریخ 16 آذر 1404 مورد بازبینی قرار گرفته است.

نحوه راه‌اندازی نرم‌افزار Netinstall در میکروتیک شامل چند مرحله مهم است که در این مقاله آن‌ها را به‌صورت کامل و عملی بررسی می‌کنیم. به‌طور کلی Netinstall ابزار رسمی میکروتیک برای نصب یا نصب مجدد سیستم‌عامل RouterOS از طریق شبکه است و معمولاً زمانی استفاده می‌شود که دستگاه بوت نمی‌شود، دسترسی به آن را از دست داده‌اید یا قصد دارید یک نصب کاملاً تمیز انجام دهید.​

در فرآیند Netinstall، دیسک داخلی روتر فرمت شده و نسخه جدید RouterOS روی آن نوشته می‌شود؛ به همین دلیل بسیاری از مشکلات نرم‌افزاری و باگ‌های دستگاه برطرف شده و روتر به وضعیت پایدار اولیه برمی‌گردد. در ادامه، کاربردهای Netinstall، پیش‌نیازها و سپس مراحل قدم‌به‌قدم نحوه راه اندازی نرم افزار Netinstall در میکروتیک را بررسی می‌کنیم تا بتوانید بدون خطا دستگاه میکروتیک خود را بازیابی کنید.​

 

نرم افزار Netinstall چیست:

رایج‌ترین ابزار مدیریت میکروتیک، نرم‌افزار Winbox است؛ اما در برخی شرایط ممکن است نتوانید با Winbox یا SSH/وب‌اینترفیس به روتر وصل شوید، یا حتی دستگاه به‌درستی بوت نشود. در این شرایط، Netinstall ابزار نجات است که به شما اجازه می‌دهد RouterOS را از ابتدا روی دستگاه نصب یا آن را بازیابی کنید.​

نرم Netinstall روی کامپیوتر (عموماً ویندوز) اجرا می‌شود و با اتصال مستقیم روتر از طریق کابل شبکه، امکان نصب یا ریست کامل RouterOS را فراهم می‌کند؛ برای این کار دستگاه باید در حالت Netinstall/Netboot بوت شود و پورت صحیح آن به کارت شبکه‌ی کامپیوتر متصل گردد.

تقریباً تمام روتر‌ بردهای میکروتیک روی پورت Ether1 از نرم افزار Netinstall پشتیبانی می‌کنند، اما در برخی مدل‌ها مانند RB1100/RB1200 و سری CCR این قابلیت روی آخرین پورت LAN فعال است.​ شما می توانید مستقیما این عملیات را روی خود دستگاه انجام داده و یا روی یک هارد دیسک اقدامات لازم را صورت داده و دستگاه را روی آن بوت کنید.

 

---

 

بیشتر بخوانید: نرم‌افزار winbox میکروتیک به همراه دانلود فایل

 

---

 

چه زمانی به Netinstall نیاز داریم:

• زمانی که دستگاه به‌روزرسانی (Upgrade) نمی‌شود یا در حین آپدیت دچار مشکل شده است.​
• زمانی که روتر میکروتیک به‌درستی کار نمی‌کند، ریست تنظیمات مشکل را حل نکرده و می‌خواهید سیستم‌عامل را به‌صورت تمیز دوباره نصب کنید.​
• وقتی آدرس IP، نام کاربری یا رمز عبور را فراموش کرده‌اید و دیگر به تنظیمات دستگاه دسترسی ندارید.​
• در سناریوهای خرابی نرم‌افزار (Bug یا کرش) که باعث می‌شود روتر بوت نشود یا در یک مرحله خاص متوقف بماند.​

برای هر کاربری که در حال نصب، پشتیبانی یا مدیریت روترهای میکروتیک است، آشنایی با Netinstall ضروری است؛ زیرا در زمان خرابی یا از کار افتادن دستگاه، سریع‌ترین و مطمئن‌ترین روش برای برگرداندن روتر به حالت سالم محسوب می‌شود.​

 

---

 

بیشتر بخوانید: نحوه راه اندازی RADIUS Server در میکروتیک

 

---

 

چند نکته مهم قبل از نصب Netinstall:

• دانلود آخرین نسخه Netinstall و نسخه مناسب RouterOS مطابق مدل RouterBOARD از سایت رسمی MikroTik.
• اتصال مستقیم روتر به کامپیوتر با یک کابل شبکه و پرهیز از عبور از روی سوییچ‌های مدیریتی، VLAN یا فایروال‌های اضافی.
• خاموش‌کردن موقت فایروال ویندوز و آنتی‌ویروس در صورت بروز مشکل در شناسایی دستگاه توسط Netinstall.
• اما قبل از اجرای Netinstall باید یک آدرس IP ثابت برای رابط اترنت خود پیکربندی کنید، برای انجام این کار باید مطابق تصویر زیر از طریق قسمت Start ویندوز وارد تنظیمات شوید.

• پنجره زیر باز می شود که شما باید بر روی Network and Internet کلیک کنید.

 

• روی گزینه Change adapter options کلیک کنید.

• بر روی Ethernet راست کلیک کرده و وارد قسمت Properties شوید.

 

 

پروتکل اینترنت پروتکل 4 را انتخاب کنید (TCP / IPv4) و بر روی دکمه Properties کلیک کنید و یک IP دلخواه به کارت شبکه خود بدهید.

• همانند تصویر زیر آدرس IP زیر را وارد کنید و فیلد ها را پر کنید.

• حال از فولدر دانلود ها، نرم افزار Netinstall که به صورت فایل زیپ می باشد را Extract کنید.
• فایل ایجاده شده را اجرا کرده و مطابق تصویر زیر بر روی Run کلیک کنید.

• اجازه دسترسی برای Netinstall در شبکه های عمومی

 

---

 

بیشتر بخوانید: مراحل کانفیگ روتر های میکروتیک

 

---

 

چگونگی راه اندازی نرم افزار Netinstall در میکروتیک:

• تنظیم Netbooting: در ابتدا راه اندازی نرم افزار در میکروتیک باید IP را در گزینه Netbooting، در کشور و شهر و حتی منطقه خود تنظیم نمایید.

 

• ریست دستگاه میکروتیک: بعد از انجام این کار دستگاه را با استفاده از یک کابل اترنت به کامپیوتر متصل کنید. دکمه ریست را بر روی دستگاهی که قصد دارید نرم افزار Netinstall را بر روی آن اجرا کنید نگهدارید و با نگه داشتن دکمه ریست، آن را روشن نمائید. بهتر است بدانید دستگاه را میتوان با POE یاغیر POE، تغذیه کنید. باید دقت داشته باشید که اگه دکمه ریست را به درستی نگه داشته باشید چراغ ها و ال ای دی ها به مدت 5 ثانیه چشمک بزند و مجدد به مدت 5 ثانیه ثابت بماند سپس خاموش شود.

بعد از خاموش شدن چراغ ها کاربر میتواند دکمه تنظیم مجدد را رها کند با اینکار دستگاه در حالت بوت قرار میگیرد. به این معنا است که برای Netinstall شدن آماده است تا کار خود را انجام دهد. سپس مکان ذخیره نرم افزار ROS را پیدا کنید.

 

---

 

بیشتر بخوانید: تفاوت استاندارد AC و AX در میکروتیک 

 

---

 

بعدا از تنظیم باید مکان بسته های ROS و یا نرم افزار ROS را ساختار بندی کنیم. بر روی کلید BROWSE کلیک نمایید. منتظر می مانیم تا نوار آبی رنگ کامل شود و پیغام installation finished successfully را مشاهده کنیم. بعد از اتمام مراحل نصب روی Reboot کلیک می کنیم.

 

 

نصب Netinstall: در اینجا بر روی فایل و سپس بر روی دستگاه کلیک کنید. در گام بعد روی Install کلیک کنید و سپس برنامه به طور خودکار ROS مناسب برای دستگاه متصل را انتخاب میکند.

 

زمانی که برنامه فرمت شد و ROS جدید را به واحد انتقال داد، دستگاه به طور خودکار راه اندازی مجدد و ROS را نصب میکند و بعد از بوت شدن کامل برای پیکر بندی و نصب آماده خواهد شد.

 

باید دقت داشته باشید اطلاعات بر روی دستگاهی که در حال نصب Netinstall می باشد به طور کامل حذف میشوند و هیچ پیکربندی باقی نخواهد ماند. پیشنهاد میشود قبل از تنظیمات یک نسخه از اطلاعات خود تهیه نمائید.

رایج‌ترین خطاها در Netinstall معمولاً به شناسایی‌نشدن روتر، قطع‌شدن فرایند نصب و ناسازگاری نسخه‌ها برمی‌گردد. برای مقاله‌ات می‌توانی یک بخش منظم با عنوان «خطاهای رایج در Netinstall» و زیرسرفصل‌های کاربردی اضافه کنی.

 

خطا های رایج در Netinstall:

روتر در لیست Netinstall دیده نمی‌شود:

• کارت شبکه اشتباه یا چند کارت فعال

اگر چند کارت شبکه (LAN، Wi‑Fi، VPN) فعال باشد، Netinstall گاهی روتر را تشخیص نمی‌دهد؛ باید فقط همان کارت شبکهٔ متصل به روتر فعال و در برنامه انتخاب شده باشد.

• فایروال یا آنتی‌ویروس

فعال بودن فایروال ویندوز یا آنتی‌ویروس می‌تواند ترافیک Bootp/Netboot را بلاک کند و باعث شود روتر در لیست ظاهر نشود؛ غیرفعال‌کردن موقت آن‌ها معمولاً مشکل را حل می‌کند.

• اتصال نادرست کابل یا پورت اشتباه

در بیشتر مدل‌ها باید روتر از طریق Ether1 به PC وصل شود، اما در برخی مدل‌های RB1100/RB1200 و CCR آخرین پورت LAN برای Netinstall استفاده می‌شود.

گیر کردن یا متوقف شدن فرایند نصب:

• نوار پیشرفت حرکت نمی‌کند یا وسط کار می‌ایستد

این حالت معمولاً به‌خاطر مشکل ارتباطی، کابل معیوب، سوییچ میانی، یا ناپایداری برق رخ می‌دهد و با تعویض کابل، حذف سوییچ و اتصال مستقیم و اجرای دوباره برنامه برطرف می‌شود.

• قطع برق یا ریست ناخواسته در حین نصب

اگر در حین کپی شدن RouterOS برق روتر قطع شود، ممکن است سیستم‌عامل ناقص نصب شود و دستگاه دیگر بوت نشود؛ در این حالت باید دوباره با Netinstall و با برق پایدار (ترجیحاً بدون PoE ناپایدار) اقدام کرد.

ناسازگاری نسخه RouterOS و Netinstall:

• استفاده از نسخه قدیمی Netinstall برای RouterOS جدید

در برخی موارد، نسخه‌ی خیلی قدیمی Netinstall با نسخه‌های جدید RouterOS سازگار نیست و باعث خطا یا شناسایی‌نشدن دستگاه می‌شود؛ توصیه می‌شود همیشه آخرین نسخهٔ Stable را از سایت رسمی MikroTik دانلود کنید.

• انتخاب پکیج اشتباه یا معماری نادرست

اگر پکیج RouterOS مربوط به معماری دیگری (مثلاً arm به‌جای mipsbe) انتخاب شود، نصب کامل نمی‌شود یا روتر بعد از نصب بوت نخواهد شد؛ لازم است قبل از شروع، مدل و Architecture روتر بررسی شود.

مشکلات مربوط به حالت بوت و دکمه Reset:

• روتر وارد حالت Netboot/Netinstall نمی‌شود

رایج‌ترین خطا، رها کردن زودهنگام دکمه ریست یا نگه‌داشتن آن روی پورت اشتباه است؛ باید طبق مدل دستگاه، دکمه Reset را از زمان وصل‌کردن برق نگه داشت تا ال‌ای‌دی‌ها طبق الگوی اعلام‌شده توسط MikroTik چشمک بزنند و بعد رها شود.

• گیر کردن روتر روی بوت‌لودر بعد از Netinstall

اگر همیشه مستقیم وارد بوت‌لودر شود، ممکن است تنظیمات Boot Device یا NAND مشکل داشته باشد؛ در این حالت باید دوباره Netinstall انجام شود و در صورت تکرار مشکل، احتمال خرابی سخت‌افزاری برد بررسی شود.

نکات عملی برای عیب‌یابی سریع:

فقط یک کارت شبکه فعال، IP استاتیک ساده (مثلاً 192.168.88.2/24) و اتصال مستقیم با کابل سالم تنظیم کنید.

اگر روتر در لیست ظاهر نشد، یک‌بار برنامه را ببندید و دوباره باز کنید، در صورت لزوم سیستم را ریستارت کنید و روی سیستمی که کارت شبکه‌های کمتری دارد تست کنید.

توجه داشته باشید که تمام تنظیمات با Netinstall پاک می‌شود و بهتر است هرجا ممکن است قبل از خرابی کامل، بک‌آپ از تنظیمات گرفته شود.

 

مدیریت گزینه Keep old configuration در Netinstall

در نرم افزار Netinstall گزینهٔ Keep old configuration به‌خودی خود «خطا» نیست، اما اگر درست از آن استفاده نشود می‌تواند باعث رفتار اشتباه یا ماندن بعضی مشکلات قبلی روی روتر شود. برای مدیریت این حالت، باید دقیقاً بدانید چه زمانی تیک این گزینه را بزنید و چه انتظاری از آن داشته باشید.

 

Keep old configuration دقیقاً چه می‌کند؟

وقتی این گزینه را فعال می‌کنید، Netinstall ابتدا دیتابیس کانفیگ فعلی روتر را دانلود می‌کند، سپس RouterOS را دوباره (همراه با فرمت دیسک) نصب کرده و در پایان همان کانفیگ را روی دستگاه برمی‌گرداند. به زبان ساده، سیستم‌عامل تازه می‌شود ولی تنظیمات باقی می‌مانند؛ فایل‌ها و دیتابیس‌ها (مثل Dude یا User Manager) در این فرآیند حفظ نمی‌شوند. ​

اگر مشکل اصلی شما «خرابی کانفیگ» باشد (مثلاً اشتباه در فایروال، VPN، DHCP و …)، فعال‌کردن این گزینه عملاً همان کانفیگ مشکل‌دار را بعد از نصب دوباره برمی‌گرداند و خطا رفع نمی‌شود. به همین دلیل این گزینه بیشتر برای سناریوهایی مناسب است که مشکل سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری سطح پایین بوده و خود تنظیمات سالم هستند.

چه خطاها و دردسرهایی با Keep old configuration پیش می‌آید؟

• مشکل برطرف نمی‌شود یا روتر همان رفتار قبلی را تکرار می‌کند

در این حالت معمولاً خود کانفیگ معیوب است و شما با فعال‌کردن Keep old configuration همان کانفیگ را سر جایش برمی‌گردانید، بنابراین بهتر است به‌جای این گزینه، نصب تمیز انجام دهید و در صورت نیاز فقط بخش‌های سالم کانفیگ را دستی برگردانید.

• عدم امکان ریست رمز عبور با حفظ کانفیگ

بعضی کاربران انتظار دارند با Netinstall و تیک Keep old configuration پسورد را ریست و بقیه تنظیمات را نگه دارند؛ در عمل، اگر کانفیگ رمزدار و قفل‌شده باشد، معمولاً نمی‌توان فقط پسورد را بدون از دست‌دادن بقیه تنظیمات دور زد، و اغلب مجبور به نصب تمیز و بازگردانی بکاپ معتبر هستید.

• تضاد بین کانفیگ قدیمی و نسخه جدید RouterOS

اگر از نسخهٔ جدیدتر RouterOS استفاده می‌کنید، بعضی دستورات/پکیج‌های قدیمی ممکن است دیگر پشتیبانی نشوند و بعد از برگرداندن کانفیگ، خطا، لاگ‌های error یا رفتار غیرمنتظره ایجاد شود؛ در این حالت بهتر است لاگ‌ها را بررسی و کانفیگ را مرحله‌به‌مرحله تمیز کنید. ​

بهترین شیوهٔ استفاده از Keep old configuration

• چه زمانی تیک را بزنیم؟

اگر مطمئن هستید مشکل از خود سیستم‌عامل یا فلش است (مثلاً کرش، Bad blocks، بوت‌نشدن بدون تغییر کانفیگ)، ولی کانفیگ تا قبل از آن درست کار می‌کرد، می‌توانید یک‌بار با تیک Keep old configuration تست کنید تا بدون از دست‌دادن تنظیمات، OS را تازه کنید. ​

اگر هدف شما «فرمت کامل و نصب مجدد RouterOS بدون از دست دادن تنظیمات فعلی» است و مطمئن هستید کانفیگ سالم است، می‌توانید Keep old configuration را فعال کنید.

• چه زمانی اصلاً استفاده نکنیم؟

اگر مشکل از تنظیمات است (فایروال، روتینگ، VPN، Loop در Bridge، …)، اگر رمز را فراموش کرده‌اید و عملاً دسترسی ندارید، یا اگر چند بار Netinstall کرده‌اید و هنوز مشکل پابرجاست، تیک را بردارید و نصب تمیز انجام دهید (بدون Keep) و فقط از بکاپ/اسکریپت‌هایی که مطمئن هستید سالم و به‌روزند استفاده کنید.​

اگر هدف شما «نصب تمیز و رفع خطاهای کانفیگ» است، گزینه Keep old configuration را غیرفعال بگذارید.

نکته: قبل از هر نوع Netinstall (چه با Keep و چه بدون آن)، حتماً از کانفیگ فعلی Export/Backup بگیرید و روی سیستم دیگری ذخیره کنید تا در صورت نیاز بتوانید فقط بخش‌های لازم را برگردانید.

دانلود Netinstall

خرید انواع روتر میکروتیک از مسترشبکه بزرگترین فروشگاه اینترنتی تجهیزات شبکه با گارانتی معتبر