تفاوت MBR و GPT چیست

با پیشرفت روزافزون فناوری، سرعت و عملکرد سیستم‌های کامپیوتری بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. علاوه بر نوع سخت‌افزار، یکی از عوامل مؤثر در این زمینه، نحوه‌ی پارتیشن‌بندی حافظه‌ی ذخیره‌سازی است. همان‌طور که می‌دانید، حافظه‌های SSD بسیار سریع‌تر از HDD‌های قدیمی هستند، اما نوع پارتیشن‌بندی نیز می‌تواند در عملکرد سیستم تأثیرگذار باشد. در ویندوز هنگام تنظیم یک دیسک جدید، معمولاً بین دو روش پارتیشن‌بندی MBR (Master Boot Record) و GPT (GUID Partition Table) باید یکی را انتخاب کنید.

در ادامه، به بررسی ” تفاوت MBR و GPT چیست ” می پردازیم تا بدانید کدام گزینه برای پارتیشن‌بندی سیستم شما انتخاب بهتری است.

 

معرفی MBR و GPT:

تعریف MBR:

MBRیا Master Boot Record یکی از قدیمی‌ترین استانداردها برای مدیریت پارتیشن در هارد دیسک‌ هاست و با وجود گذشت سال‌ها، هنوز هم در بسیاری از سیستم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساختار در ابتدای دیسک قرار دارد و اطلاعات مربوط به نحوه‌ی سازمان‌دهی پارتیشن‌ها و همچنین کد راه‌انداز (Boot Code) سیستم‌عامل را در خود ذخیره می‌کند.

در هاردهایی که از فرمت MBR استفاده می‌کنند، امکان ایجاد حداکثر چهار پارتیشن اصلی (Primary) وجود دارد. اگر به تعداد بیشتری پارتیشن نیاز باشد، باید یکی از آن‌ها را به‌صورت پارتیشن گسترده (Extended) تعریف کرده و درون آن درایوهای منطقی (Logical Drives) بسازید.

از آن‌جایی که MBR از ساختار 32 بیتی برای ثبت اطلاعات استفاده می‌کند، اندازه‌ی هر پارتیشن نمی‌تواند بیشتر از 2 ترابایت باشد، محدودیتی که باعث شده این فرمت در مقایسه با GPT مناسب‌تر برای دیسک‌های کوچک‌تر باشد.

تعریف GPT:

GPT یا GUID Partition Table نسل جدید و پیشرفته‌تری از استانداردهای پارتیشن‌بندی دیسک است که جایگزین ساختار قدیمی MBR شده است. در این روش، هر پارتیشن با یک شناسه‌ی منحصربه‌فرد جهانی (GUID) تعریف می‌شود و GPT در واقع بخشی از استاندارد UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) به شمار می‌ رود.

سیستم‌هایی که از UEFI استفاده می‌کنند (مانند بیشتر رایانه‌های مدرن با ویندوز 8 به بعد)، معمولاً برای بوت شدن به دیسک GPT نیاز دارند. برخلاف MBR که فقط اجازه ایجاد 4 پارتیشن اصلی را می‌دهد، GPT از نظر تئوری می‌تواند تعداد نامحدودی پارتیشن را پشتیبانی کند، هرچند در بیشتر سیستم‌عامل‌ها این تعداد به 128 پارتیشن محدود شده است.

از نظر ظرفیت، GPT بسیار قدرتمندتر است. در حالی‌که در MBR هر پارتیشن فقط تا 2 ترابایت فضا را پشتیبانی می‌کند، در GPT اندازه‌ی هر پارتیشن می‌تواند تا حدود 9.4 زتابایت (ZB) افزایش یابد.. هرچند ویندوز به دلایل نرم‌افزاری این مقدار را به 256 ترابایت محدود می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم GPT وجود دو نسخه از جدول پارتیشن است. یکی در ابتدای دیسک (Primary GPT) و دیگری در انتهای آن (Backup GPT). این طراحی باعث می‌شود در صورت آسیب‌دیدن جدول اصلی، اطلاعات از نسخه‌ی پشتیبان بازیابی شوند. علاوه بر این، GPT با استفاده از کنترل CRC32 سلامت داده‌ها را بررسی کرده و از بروز خطا یا خرابی جلوگیری می‌کند.

در نهایت، GPT شامل یک MBR محافظت‌شده (Protective MBR) نیز هست که در اولین سکتور دیسک قرار دارد. این بخش به سیستم‌های قدیمی مبتنی بر BIOS اجازه می‌دهد دیسک‌های GPT را شناسایی کنند و در عین حال از آسیب احتمالی ابزارهایی که با GPT سازگار نیستند جلوگیری می‌کند.

 

آشنایی با جدول‌های پارتیشن MBR و GPT:

قبل از اینکه بتوانید یک درایو را پارتیشن بندی کنید، باید آن را پیکربندی کنید تا بتوانید از یک جدول یا طرح پارتیشن خاص استفاده کنید. جدول پارتیشن به سیستم عاملی می گویند که پارتیشن ها و داده های درایو را سازماندهی می کند. به عنوان مثال، عکس های بالا جداول پارتیشن در درایو را نشان می دهند و هر پارتیشن جداگانه به صورت یک بلوک مستطیل شکل نشان داده شده است.

دو نوع جدول پارتیشن اصلی وجود دارد: MBR  و GPT

• MBR کمی فضای رزرو شده در ابتدای درایو است که حاوی اطلاعاتی در مورد نحوه سازماندهی پارتیشن ها است. MBR حاوی کدی برای راه اندازی سیستم عامل است و گاهی اوقات به آن Boot Loader نیز می گویند.
• GPT استاندارد جدیدتری است که به تدریج جایگزین MBR می شود. بر خلاف جدول پارتیشن MBR ،GPT اطلاعاتی را در مورد نحوه سازماندهی همه پارتیشن ها و نحوه بوت کردن سیستم عامل در سراسر درایو ذخیره می کند. به این ترتیب اگر یکی از پارتیشن ها پاک یا خراب شده باشد، باز هم امکان راه اندازی و بازیابی برخی از داده ها وجود دارد. اگر کامپیوتر خود را در 5 سال گذشته خریداری کرده اید به احتمال زیاد از جدوال پارتیشن GPT به جای MBR قدیمی استفاده شده است.

 

پارتیشن‌بندی با MBR یا GPT:

GPT و MBR نوعی فرمت پارتیشن بندی دیسک هستند. اما اینکه چه تفاوتی با هم دارند موضوع اصلی است که در مقاله تفاوت MBR و GPT چیست می خواهیم به آن بپردازیم. MBR مخفف Master Boot Record است، که اکثر هارد دیسک های قدیمی دارای این فرمت هستند و اطلاعاتشان معمولا در اولین سکتور ذخیره می شوند.

GPT مخفف GUID Partition Table است اطلاعات را در Header GPT ذخیره می کند. برای اینکه داده ها با ورودی MBR همخوانی و سازگاری داشته باشند آن ها را در اولین سکتور دیسک ذخیره می کند. دیسک های MBR از جدول پارتیشن استاندارد BIOS استفاده می کنند.

دیسک های جدول پارتیشن GPT از رابط میان افزار توسعه پذیر یکپارچه UEFI استفاده می کنند. یکی از مزایای دیسک های GPT این است که می توانید بیش از چهار پارتیشن روی هر دیسک داشته باشید. GPT همچنین برای دیسک های بزرگتر از 2 ترابایت مورد نیاز است.

با یک مثال تشریح بهتری داشته باشیم. اگر در حال پیکربندی یک کامپیوتر شخصی هستید، ممکن است از شما پرسیده شود که چگونه می خواهید سیستم عامل خود را نصب کنید؟ MBR  یا GPT؟

تفاوت بین پارتیشن MBR و GPT بسیار ساده است. اما اطلاعات پس زمینه زیادی وجود دارد که به شما کمک می کند تصویر واضح تری در مورد هر نوع جدول پارتیشن و اینکه چه زمانی باید یکی را از دیگری انتخاب کنید به دست آورید. قبل از هرچیز باید بدانید که پارتیشن چیست و اینکه از یک پارتیشن به نوع دیگری آن را ارتقا دهیم یا خیر؟ ما در این مقاله به تمام این سوالات پاسخ خواهیم داد.

در ابتدا می خواهیم بدانیم که پارتیشن چیست؟ پارتیشن یک تقسیم بندی مجازی از هارد دیسک HDD یا درایو جامد SSD است. پارتیشن ها می توانند در اندازه های متفاوت باشند و معمولا عملکرد متفاوتی را نیز انجام می دهند.

مثلا در ویندوز معمولا یک پارتیشن بازیابی کوچک و یک پارتیشن فایل سیستم بزرگ با برچسب C وجود دارد. پارتیشن C چیزی است که اکثر مردم با آن آشنا هستند، زیرا معمولا در آن برنامه های خود را نصب کرده و فایل های مختلف خود را ذخیره می کنند.

در لینوکس معمولا یک پارتیشن ریشه (/)، یکی برای swap که به مدیریت حافظه کمک می کند و یک پارتیشن بزرگ /home وجود دارد. پارتیشن /home شبیه پارتیشن C: در ویندوز است که در آن بیشتر برنامه های خود را نصب کرده و فایل ها را ذخیره می کنید.

اگر کامپیوتر خود را از فروشگاه خریداری کرده اید و سیستم عامل آن قبلا نصب شده، سازنده قبلا از پارتیشن ها مراقبت کرده است. لازم نیست نگران آن ها باشید، مگر اینکه بخواهید کاری مانند بوت دوگانه ویندوز و لینوکس را از همان  HDD و SDD انجام دهید.

حتی اگر خودتان سیستم عامل را نصب می کنید، اغلب نصب کننده پارتیشن ها و اندازه های پارتیشن پیش فرض را پیشنهاد می کنند. که در اکثر مواقع بازهم نیازی به انجام تنظیمات ندارید. اکنون که می دانید پارتیشن چیست می توانیم تفاوت بین MBR و GPT را بررسی کنیم.

 

مزایای پارتیشن بندی GPT:

GPT یک استاندارد جدید است که به تدریج جایگزین MBR می شود. GPT با UEFI مرتبط است، که بایوس های قدیمی تر را با چیزی مدرن تر جایگزین می کند. GPT به نوبه ی خود، سیستم پارتیشن بندی قدیمی MBR را با چیزی مدرن تر جایگزین می کند.

این جدول پارتیشن GUID نامیده می شود زیرا هر پارتیشن روی درایو شما یک شناسه منحصر به فرد جهانی یا GUID دارد که در حقیقت یک رشته تصادفی طولانی است که هر پارتیشن GPT به عنوان شناسه منحصر به فرد خود دارد. GPT محدودیت های MBR را ندارد و درایوهای مبتنی بر GPT می توانند بسیار بزرگتر باشند و اندازه آن نیز به سیستم عامل و سیستم فایل آن بستگی ندارد.

به همین علت می توانند تقریبا تعداد نامحدودی پارتیشن را ایجاد کنند و تنها محدودیت در اینجا سیستم عامل شما خواهد بود. ویندوز اجازه ایجاد 128 پارتیشن را در یک درایو GPT به شما می دهد و برای کارکرد آنها نیازی به ایجاد یک پارتیشن توسعه یافته ندارید.

در دیسک MBR داده های پارتیشن بندی و بوت در یک مکان ذخیره می شوند. اگر این داده ها بازنویسی یا خراب شده باشند، شما با مشکل مواجه می شوید در صورتی که GPT چندین نسخه از این داده ها را در سراسر دیسک ذخیره می کند و بسیار قوی تر است زیرا در صورت خراب شدن داده ها می تواند آنها را بازیابی کند.

GPT مقادیر بررسی افزونگی چرخه ای (CRC) را ذخیره می کند تا بررسی کند که داده های آن دست نخورده هستند. اگر داده ها خراب شده باشند، GPT می تواند متوجه مشکل شود و سعی کند داده های آسیب دیده را از مکان دیگری روی دیسک بازیابی کند.

MBR هیچ راهی برای دانستن اینکه داده هایش خراب شده اند، ندارد و فقط زمانی که فرآیند راه اندازی با شکست مواجه شود یا پارتیشن های درایو ناپدید گردد، متوجه مشکل خواهد شد.

مزایای پارتیشن‌بندی MBR:

پارتیشن‌بندی MBR (Master Boot Record) با وجود قدمت زیادش، هنوز هم در بسیاری از سیستم‌ها کاربرد دارد و دلیل این ماندگاری، سادگی و سازگاری گسترده‌ی آن است. ساختار MBR بسیار ساده طراحی شده و تقریباً با تمامی نسخه‌های قدیمی و جدید ویندوز، لینوکس و حتی سیستم‌های مبتنی بر BIOS کاملاً سازگار است.

یکی از مزایای مهم MBR این است که برای بوت شدن و شناسایی پارتیشن‌ها، به تنظیمات پیچیده‌ی سخت‌افزاری مانند UEFI نیاز ندارد. به همین دلیل، نصب سیستم‌عامل روی دیسک‌های MBR معمولاً سریع‌تر و بدون دردسر انجام می‌شود. این ویژگی باعث شده که MBR همچنان گزینه‌ای مطمئن برای کاربرانی باشد که از سیستم‌های قدیمی‌تر یا دیسک‌هایی با ظرفیت کمتر از 2 ترابایت استفاده می‌کنند. در مجموع، اگرچه MBR دیگر به اندازه GPT پیشرفته نیست، اما به لطف پایداری، سادگی و سازگاری بالا هنوز هم در بسیاری از رایانه‌ها به‌عنوان یک انتخاب قابل اعتماد شناخته می‌شود.

 

حالت پارتیشن‌بندی هارد MBR و GPT:

فرمت MBR در پارتیشن‌بندی هارد:

یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پرکاربردترین استانداردهای پارتیشن‌بندی هارد، فرمت MBR است. با اینکه محدودیت‌هایی در این نوع پارتیشن‌بندی وجود دارد، هنوز به دلایلی خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در حالت MBR، امکان ایجاد 4پارتیشن اصلی (Primary) وجود دارد و اگر هارد شما ظرفیت بالاتر از 4 ترابایت داشته باشد، تنها می‌توانید تا 2 ترابایت از آن را استفاده کنید و بخش باقیمانده غیرقابل دسترس خواهد بود. بنابراین هنگام خرید هارد، این نکته مهم را مدنظر داشته باشید. به عبارت دیگر، MBR تنها تا 2 ترابایت حافظه را پشتیبانی می‌کند. از مزایای دیگر MBR این است که می‌توان آن را هم در سیستم‌های 32 بیتی و هم 64 بیتی ویندوز به کار برد. در برخی سیستم‌ها محدودیت‌هایی وجود دارد که امکان استفاده از GPT را نمی‌دهد و ناچاراً باید از MBR استفاده شود. برای مثال:

مثال اول: اگر رم کامپیوتر شما 3 گیگابایت یا کمتر باشد، حتماً باید از نسخه‌های 32 بیتی ویندوز استفاده کنید، و در این حالت فرمت GPT قابل استفاده نیست زیرا GPT فقط با ویندوز 64 بیتی سازگار است.

مثال دوم: اگر سیستم یا لپ‌تاپ شما از رابط قدیمی BIOS استفاده می‌کند، تنها امکان بوت سیستم با MBR وجود دارد و نمی‌توان سیستم عامل را با رابط UEFI از طریق GPT بوت کرد.

در MBR، اطلاعات مربوط به پارتیشن‌بندی و بوت سیستم عامل فقط در اولین سکتور (Sector) هارد ذخیره می‌شود. بنابراین اگر این بخش آسیب ببیند، احتمالاً مجبور به نصب مجدد ویندوز خواهید شد و داده‌هایتان نیز ممکن است از بین برود. علاوه بر این، بازیابی اطلاعات از هارد با فرمت MBR نسبت به GPT سخت‌تر است، بنابراین توصیه می‌شود همیشه از داده‌های خود در درایو سیستم عامل نسخه پشتیبان تهیه کنید.

 

فرمت GPT در پارتیشن‌بندی هارد:

فرمت GPT نسبت به MBR جدیدتر است و بنابراین محدودیت‌های کمتری دارد. در پارتیشن‌بندی با GPT می‌توان تا 128 پارتیشن اصلی (Primary) ایجاد کرد و عملاً محدودیتی در تعداد پارتیشن‌ها وجود ندارد. البته در ویندوز، تعداد درایوهای قابل استفاده به دلیل محدودیت حروف الفبای انگلیسی محدود می‌شود، بنابراین نمی‌توان همه 128 پارتیشن را در سیستم عامل نام‌گذاری کرد.

از نظر ظرفیت هارد، GPT تقریباً هیچ محدودیتی ندارد و می‌توان تا 9.4 زتابایت از فضای هارد استفاده کرد. همچنین مشکل بوت نشدن ویندوز در این فرمت بسیار کمتر رخ می‌دهد.. زیرا برخلاف MBR که اطلاعات پارتیشن‌بندی و بوت سیستم عامل تنها در اولین سکتور (Sector) ذخیره می‌شوند، در GPT این اطلاعات در چندین مکان مختلف هارد کپی می‌شوند. بنابراین حتی اگر یک بخش آسیب ببیند، سیستم می‌تواند اطلاعات را از نسخه‌های پشتیبان بازیابی کند و ویندوز بدون مشکل بوت شود.

اگر هاردی با فرمت GPT را به عنوان هارد دوم به کامپیوتر متصل کنید، می‌توانید از آن برای ذخیره اطلاعات استفاده کنید، اما امکان نصب سیستم عامل روی آن وجود ندارد. مزیت دیگر GPT این است که می‌توان سیستم عامل را هم از طریق رابط گرافیکی UEFI و هم از طریق رابط سنتی BIOS بوت کرد، در حالی که MBR در BIOS محدودیت دارد.

 

GPT با چه دستگاه هایی سازگاری دارد:

ویندوز فقط می تواند از GPT روی کامیپوترهای مبتنی بر UEFI که دارای نسخه های 64 بیتی ویندوز 7، 8، 10، 11 و Vista هستند درایو را بخواند و از آنها به عنوان داده استفاده کند و آنها نمی توانند بدون UEFI بوت شوند. سایر سیستم عامل های مدرن نیز می توانند از GPT استفاده کنند. لینوکس از GPT پشتیبانی داخلی می کند.

مک های اینتل اپل دیگر از طرح APT اپل استفاده نمی کنند و به جای آن از GPT استفاده می کنند. شما هنگام تنظیم یک درایو از GPT استفاده می کنید که یک استاندارد مدرن تر و قوی تر است و همه کامپیوترها به سمت آن حرکت می کنند. اگر به سازگاری با سیستم های قدیمی نیاز دارید مثلا میخواهید ویندوز را با کامپیوتری که دارای بایوس سنتی است راه اندازی کنید فعلا از MBR استفاده کنید.

 

---

 

بیشتر بخوانید: تفاوت بین ویندوز سرور و لینوکس سرور

 

---

تفاوت MBR و GPT چیست:

تفاوت های زیادی بین پارتیشن های MBR و GPT وجود دارد، اما ما در این مقاله به برخی از اصلی ترین تفاوت بین آن ها خواهیم پرداخت.

اول اینکه حداکثر پارتیشن MBR فقط حدود 2 ترابایت است. می توانید از درایوی بزرگتر از 2 ترابایت با MBR استفاده کنید، اما فقط از 2 ترابایت اول در درایو استفاده می شود و بقیه فضای ذخیره سازی درایو هدر خواهد رفت. در مقابل، جدول پارتیشن GPT حداکثر ظرفیت 9.7 زتابایت را ارائه می دهد. 1 زتابایت حدود 1 میلیارد ترابایت است، بنابراین بعید است به این زودی ها فضای شما تمام شود.

در مرحله بعد، جداول پارتیشن MBR می توانند حداکثر 4 پارتیشن مجزا داشته باشند. با این حال، یکی از آن پارتیشن ها را می توان به عنوان یک پارتیشن توسعه یافته پیکربندی کرد، پارتیشنی است که می تواند به 23 پارتیشن اضافی تقسیم شود. بنابراین حداکثر مطلق تعداد پارتیشن هایی که یک جدول پارتیشن MBR می تواند داشته باشد 26 پارتیشن است.

جداول پارتیشن GPT تا 128 پارتیشن مجزا را امکان پذیر می کند که برای اکثر برنامه های دنیای واقعی کافی باشد. از آنجایی که MBR قدیمی تر است، معمولا با سیستم های قدیمی تر Legacy BIOS جفت می شود، در حالی که GPT در سیستم های جدید UEFI یافت می شود. این به معنی است که پارتیشن MBR سازگاری نرم افزاری و سخت افزاری بهتری دارند، اگرچه GPT در حال پیشرفت است.

GPT مزایای بسیار زیادی دارد اما MBR هنوز هم سازگارترین است و در برخی موارد هم ضروری محسوب می شود، به طور کلی این یک استاندارد تنها برای ویندوز نیست و سایر سیستم های عامل همچون macOS، لینوکس و سایر سیستم عامل ها می توانند از GPT استفاده کنند.

در ظاهر، هر دو استاندارد MBR و GPT کار مشابهی انجام می‌دهند و برای اکثر کاربران تفاوت چندانی ایجاد نمی‌کنند. با این حال، وقتی به ویژگی‌های پیشرفته یا نیازهای خاص نگاه کنیم، تفاوت‌ها روشن می‌شوند.

اگر می‌خواهید ویندوز را روی Mac نصب کنید یا به یک پارتیشن با ظرفیت بیشتر از 2 ترابایت نیاز دارید، استفاده از GPT ضروری است. همچنین، اگر در حال حاضر از MBR استفاده می‌کنید و به فضای بزرگتری نیاز دارید، باید آن را به GPT تبدیل کنید. سیستم‌های مدرن و جدید معمولاً فقط از GPT پشتیبانی می‌کنند و به این ترتیب انتخاب شما محدود به این استاندارد خواهد بود.

یکی دیگر از تفاوت‌های مهم، سرعت بوت شدن سیستم است. با بهره‌گیری از UEFI و پارتیشن‌بندی GPT، زمان راه‌اندازی سیستم به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد و عملکرد کلی بوت سریع‌تر می‌شود.

با این وجود، هنوز شرایطی وجود دارد که استفاده از MBR ترجیح داده می‌شود. برخی سیستم‌ها با MBR سازگاری بیشتری دارند و در مواردی که به سازگاری کامل با سیستم‌های قدیمی نیاز است، MBR همچنان گزینه‌ای مطمئن محسوب می‌شود. در مقابل، GPT یک استاندارد مدرن و چندسیستمی است و در سیستم‌عامل‌های مختلف مانند ویندوز، مک و لینوکس قابل استفاده است.

در یک نگاه کلی، تفاوت اصلی MBR و GPT در روش ذخیره‌سازی اطلاعات و مدیریت پارتیشن‌هاست. این اطلاعات مشخص می‌کند که هر سکتور متعلق به کدام پارتیشن است و کدام پارتیشن قابل بوت (Bootable) است. در MBR و GPT ساختار ذخیره‌سازی و نحوه سازماندهی پارتیشن‌ها متفاوت است. توجه داشته باشید که تمامی نسخه‌های ویندوز از GPT پشتیبانی نمی‌کنند و استفاده از آن در برخی نسخه‌ها محدودیت دارد.

 

آیا باید MBR را به GPT ارتقا دهیم؟

اگر یکی از درایوهای شما در حال حاضر از جدول پارتیشن MBR استفاده می‌کند، احتمالاً این سؤال پیش می‌آید که آیا باید به استاندارد جدیدتر GPT ارتقا دهید یا نه.

به طور خلاصه، پاسخ معمولاً نه است. همانطور که گفته‌اند، «اگر خراب نشده، آن را تعمیر نکنید.» دستکاری MBR می‌تواند به سادگی منجر به از دست رفتن اطلاعات یا عدم بوت شدن سیستم شود. در چنین شرایطی، مجبور خواهید بود با استفاده از یک دیسک بازیابی USB ویندوز یا لینوکس، MBR را تعمیر کنید یا درایو را پاک کرده و سیستم‌عامل را از نو نصب کنید. بر اساس تجربه، اغلب این ریسک و دردسر ارزش ارتقا را ندارد.

با این حال، مواردی وجود دارد که ارتقا به GPT منطقی و حتی ضروری است:

• اگر بخواهید یک درایو با ظرفیت بیش از 2 ترابایت استفاده کنید.
• اگر به تعداد پارتیشن‌های بیشتری از محدودیت MBR (4 پارتیشن اصلی) نیاز دارید. در چنین مواردی، قبل از اقدام به ارتقا، باید مطمئن شوید که سخت‌افزار شما از GPT و بایوس UEFI پشتیبانی می‌کند.

در هر صورت، پیش از هر تغییری، تهیه نسخه پشتیبان کامل از داده‌ها و درایو ضروری است. این کار شما را در برابر هر گونه خطا یا مشکل احتمالی محافظت می‌کند و در بدترین حالت، امکان بازگشت به حالت قبلی بدون از دست دادن اطلاعات را فراهم می‌آورد.

همچنین، اگر تصمیم به ارتقا گرفتید، می‌توانید از ابزارهای داخلی ویندوز مانند MBR2GPT استفاده کنید که فرآیند تبدیل را بدون نیاز به پاک کردن کامل درایو انجام می‌دهد. اما حتی با این ابزار، رعایت احتیاط و تهیه پشتیبان کامل توصیه می‌شود. در نهایت، انتخاب بین MBR و GPT باید بر اساس نیازهای واقعی شما، ظرفیت دیسک و سازگاری سخت‌افزاری انجام شود. نه صرفاً به دلیل جدید بودن GPT.

 

تبدیل پارتیشن‌ بندی MBR به GPT:

ممکن است برای شما این سوال پیش آمده باشد که آیا می‌توان پارتیشن‌بندی MBR را به GPT تبدیل کرد یا بالعکس. طبق اعلام شرکت مایکروسافت، این امکان وجود دارد و می‌توان MBR را به GPT و همچنین GPT را به MBR تبدیل کرد. با این حال قبل از انجام هرگونه تغییر، پیشنهاد می‌شود از تمام اطلاعات خود نسخه پشتیبان (Backup) تهیه کنید. زیرا در طی فرایند تبدیل، تمام داده‌های هارد دیسک شما پاک خواهند شد.

قبل از شروع تبدیل، باید توجه داشته باشید که اگر هارد شما نیازی به بیش از 2 ترابایت ظرفیت ندارد، عملاً نیازی به تبدیل MBR به GPT نیست. اما اگر قصد دارید از ظرفیت بالای هارد استفاده کنید یا محدودیت‌های MBR برای شما مشکل‌ساز شده است، ادامه مطلب را دنبال کنید. برای انجام عملیات تبدیل، باید از نظر سطح دسترسی در گروه‌های Administrators یا Backup Operators قرار داشته باشید تا بتوانید تغییرات را اعمال کنید.

مراحل تبدیل در Command Prompt (CMD) به صورت زیر است:

1. ابتدا کلیدهای ترکیبی Windows + R را فشار دهید.
2. در پنجره باز شده عبارت CMD را تایپ کنید و روی OK کلیک کنید.
3. سپس دستورات زیر را به ترتیب وارد کنید:

diskpart

list disk

select disk <شماره دیسک>

clean

convert gpt

exit

اگر می‌خواهید GPT را به MBR تبدیل کنید، به جای دستور convert gpt از convert mbr استفاده کنید.

توجه مهم: دستور clean تمام پارتیشن‌ها و داده‌های هارد را پاک می‌کند، بنابراین حتماً از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید.

بایوس (BIOS) چیست؟

با اینکه این موضوع کمی خارج از محدوده این مقاله است اما برای درک بهتر یکی از تفاوت های اصلی بین پارتیشن های MBR و GPT کمی درباره آن صحبت می کنیم. BIOS مخفف Basic Input/Output System است و روی تراشه مادربرد رایانه ذخیره می شود که در اولین روشن کردن آن اجرا می شود.

BIOS کارهایی مانند پیکربندی صفحه کلید، ماوس و سایر سخت افزارها، تنظیم ساعت سیستم، تست حافظه و .. را انجام می دهد. سپس به دنبال یک درایو می گردد و Boot Loader را روی درایو بارگذاری می کند که یک جدول پارتیشن MBR یا GPT است. معمولا وقتی برای اولین بار کامپیوتر خود را روشن می کنید، یک لوگو از سازنده کامپیوتر یا مادربرد خود می بینید.

اغلب در زیر لوگو پیامی وجود دارد که می گوید کدام کلید را برای پیکربندی بایوس کامپیوتر فشار دهید. این کلید معمولا Escape، Delete یا F2 است، اگرچه بسته به سازنده آن متفاوت است. همان طور که قبلا ذکر کردیم دو نوع اصلی بایوس وجود دارد: Legacy BIOS و UEFI BIOS

تصویری از Legacy BIOS را در بالا مشاهده می کنید.

تصویری از UEFI BIOS را در بالا مشاهده می کنید. Legacy BIOS قدیمی تر هستند و از نظر رابط کاربری ساده هستند و رنگ پس زمینه آن ها سیاه یا آبی است و UEFI مخفف Extensible Firmware Interface است و می توان آن را نوع جدیدی از بایوس دانست. URFI اغلب شامل گرافیکی برای نمایش سرعت فن، دما و سرعت ساعت پردازنده است و گاهی اوقات می توان ان را با ماوس یا trackpad کنترل کرد.

---

 

بیشتر بخوانید: عدم شناسایی هارد در سرورهای HP

 

---

بایوس MBR و GPT:

از آنجایی که MBR یک استاندارد قدیمی است، با سیستم های Legacy BIOS جفت می شود (این بایوس فقط می تواند به درایوهای دارای پارتیشن MBR دسترسی داشته باشند.) این لزوما چیز بدی نیست، زیرا پشتیبانی از Legacy BIOS بهتر است. اما هردو، یکی از بارزترین محدودیت های پارتیشن های MBR این است که فقط می تواند درایوهایی تا 2 ترابایت را مدیریت کند.

 

بین MBR و GPT کدام سیستم پارتیشن بندی بهتر است: 

در اکثر مواقع هر کدام از این دو سیستم MBR یا GPT را انتخاب نمایید مشکلی نخواهید داشت. تنها در شرایطی که نیاز به یک پارتیشن بزرگتر از 2 ترابایت داشته باشید، نیاز دارید از GPT استفاده کنید، و یا اینکه می توانید MBR را به GPT تبدیل نمایید.

البته کامپیوترهای نسل جدید که از سیستم UEFI استفاده می نمایند، فقط از GPT پشتیبانی می ­‌کنند. اگر می خواهید از UEFI که بوت سریع‌ تر و امن‌ تری را در اختیار شما قرار می دهد استفاده کنید باید از روش پارتیشن‌ بندی GPT استفاده نمایید.

برای درک بهتر تفاوت بین MBR و GPT به جدول زیر را بررسی کنید:

GPT	MBR
9.7ZB (~9.7 billion terabytes)	2TB	Maximum capacity
128	26	Maximum partitions
Throughout the drive	At the beginning of the drive	Partition/boot data location
UEFI	Legacy BIOS	BIOS type

 

نتیجه‌گیری:

پارتیشن‌بندی هارد دیسک‌ها، با وجود اینکه امری فنی به نظر می‌رسد، تأثیر مستقیم بر کارایی، امنیت و انعطاف‌پذیری سیستم دارد. دو استاندارد اصلی در این حوزه، MBR و GPT هستند که هر یک ویژگی‌ها و محدودیت‌های خاص خود را دارند.

MBR استانداردی قدیمی و امتحان‌پس‌داده است که سال‌هاست در سیستم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساختار ساده و سازگاری گسترده با سیستم‌های قدیمی باعث شده کاربران زیادی هنوز از آن بهره ببرند. اما محدودیت‌هایی مانند پشتیبانی از حداکثر چهار پارتیشن اصلی و توانایی مدیریت تنها دیسک‌هایی تا سقف دو ترابایت، MBR را برای نیازهای مدرن محدود می‌کند. همچنین در صورت آسیب به جدول پارتیشن، امکان بازیابی داده‌ها به سادگی وجود ندارد و سیستم به راحتی دچار مشکل بوت یا از دست رفتن اطلاعات می‌شود.

در مقابل، GPT با طراحی مدرن خود محدودیت‌های MBR را از میان برداشته و برای سیستم‌های جدید مبتنی بر UEFI ایده‌آل است. GPT قابلیت ایجاد تعداد بسیار زیادی پارتیشن، مدیریت دیسک‌های حجیم‌تر از دو ترابایت و ذخیره چند نسخه پشتیبان از جدول پارتیشن‌ها را دارد که این موضوع باعث افزایش اطمینان‌پذیری و امنیت داده‌ها می‌شود. همچنین کنترل‌های خطای داخلی مانند CRC32 امکان شناسایی و پیشگیری از خرابی داده‌ها را فراهم می‌کنند.

به بیان ساده، تفاوت اصلی بین MBR و GPT در روش ذخیره‌سازی اطلاعات پارتیشن، مدیریت بوت سیستم و قابلیت توسعه دیسک‌ها است. در حالی که MBR محدود و مناسب سیستم‌های قدیمی است، GPT انعطاف‌پذیر، امن و مناسب نیازهای مدرن و دیسک‌های بزرگ به شمار می‌رود. بنابراین انتخاب بین این دو استاندارد باید بر اساس نیاز واقعی کاربر، نوع سیستم و حجم دیسک انجام شود. برای کسانی که می‌خواهند از تمام ظرفیت هاردهای بزرگ بهره ببرند و امنیت داده‌ها برایشان اهمیت دارد، GPT به عنوان گزینه پیش‌فرض و آینده‌نگرانه توصیه می‌شود، در حالی که MBR همچنان برای سیستم‌های قدیمی و دیسک‌های کوچک‌تر یک انتخاب مطمئن است.

 

شما میتوانید از مسترشبکه بزرگترین فروشگاه اینترنتی تجهیزات شبکه انواع هارد سرور را با گارانتی معتبر خریداری نمایید.